Balkan Wars, Empires, and World Politics
# 1913 World Order — Before the Great War The start date is January 1, 1913. The world is in the final stages of the First Balkan War and under the shadow of the London peace negotiations. The great empires are not yet in a world war; politics are defined by armaments, the naval arms race, colonial rivalry, and Balkan border disputes. ## Balance of power and diplomatic orientation in 1913 - **Triple Alliance:** Germany, Austria-Hungary, and Italy. The Berlin-Vienna proximity is strong; Rome's commitment to the alliance is cautious due to irredentist disputes with Vienna in the Adriatic. Italy will not enter the war automatically in 1914. - **Entente:** Military alliance between France and Russia; agreement and partnership of interests between Britain, France, and Russia. This is not a joint government or unified command in all matters. - **Balkans:** Serbia is close to Russia; Greece and Serbia are on the verge of conflict with Bulgaria over the partition of Macedonia. Romania has a dispute with Bulgaria regarding Southern Dobruja. Montenegro is close to Serbia. The Ottoman Empire is at war with Bulgaria, Serbia, Greece, and Montenegro in the Balkan War. - **Ottoman Empire and Germany:** There is military consultation and rapprochement in 1913; there is no formal secret alliance yet. The Ottoman Empire's relations with Britain, France, and Russia are marked by distrust; however, the state of war seen in 1914 has not yet begun. - **Ottoman Empire and Bulgaria:** They are enemies at the beginning of 1913 due to the Adrianople and border issues; reconciliation develops after the September treaty, and they will fight on the same side in 1915. - **Austria-Hungary and Serbia:** They are in stiff competition due to Bosnia-Herzegovina, South Slavic nationalism, and Balkan influence. They are not at war in 1913; the Sarajevo assassination and the July Crisis turn this relationship into war in 1914. - **USA:** Under the Taft administration, the country is neutral and focused on maintaining its influence in its own hemisphere; Wilson will take office on March 4, 1913. - **Japan and Britain:** The 1902 alliance continues; Japan's interests in East Asia may clash with Germany's Pacific bases. ## The Ottoman Empire's opening status Following 1908, a constitutional monarchy and the Chamber of Deputies exist. A power struggle continues between the Committee of Union and Progress, the palace, the government, and the military. The Kamil Pasha government is in office; the January 23rd Raid on the Sublime Porte has not yet taken place. The agenda includes the Balkan defeat, the influx of refugees, territorial losses, a financial crisis, and the reorganization of the army. Enver Bey is not yet the Minister of War. ## Internal politics of the great powers - **Britain:** Parliamentary monarchy; dominions, India, and colonial administrations have different regulatory frameworks. - **France:** Third Republic; Armand Fallières is President and Raymond Poincaré is Prime Minister as of January 1st. Poincaré will ascend to the presidency in February. - **Germany:** Emperor, chancellor, Bundesrat, and Reichstag; Prussia and the General Staff are the deciding factors. - **Austria-Hungary:** Dual Monarchy; the Austrian and Hungarian halves have separate governments and parliaments, with shared institutions for foreign affairs, war, and finance. On the 1913 map, Dalmatia and Istria are shown as separate administrative units on the Austrian side, while Croatia-Slavonia is on the Hungarian side. Bosnia-Herzegovina is under joint administration. Transylvania is a historical region within the Kingdom of Hungary; Upper Hungary is also a geographical name, not a separate state or crown land. - **Russia:** Autocracy centered on Nicholas II; Vladimir Kokovtsov is the head of government. - **Italy:** Constitutional monarchy under Victor Emmanuel III and Giovanni Giolitti. - **China:** Following the 1912 revolution, the republic is fragile; Yuan Shikai is attempting to strengthen central authority. - **Mexico:** Francisco I. Madero is the constitutional president; Victoriano Huerta is a general in the federal army, and Emiliano Zapata is the leader of the armed peasant movement in Morelos. - **Albania:** Ismail Qemali has a provisional government based in Vlorë; Wilhelm of Wied is not yet prince. - **Ethiopia:** Menelik II is alive but severely ill; the heir Lij Iyasu is influential in palace politics. ## Colonial and dependent administrations The northern and southern protectorate administrations of Nigeria remain separate throughout 1913; they will unite on January 1, 1914. Cyprus is under British administration, and the Ottoman legal claim of sovereignty persists until the 1914 declaration of annexation. Russian protection in Uryankhay/Tuva is not officially declared at the beginning of 1913. Do not confuse the status of colonies, protectorates, dominions, and vassal states with independent states. The calendar of historical events and the progression of wars are defined in the world/rules.md file. Player decisions may alter the historical flow; 1914 alliances and wars are not retroactively added to the 1913 starting state.
On January 1, 1913, the world is in the midst of the Balkan Wars and overshadowed by great power competition. The Ottoman Empire faces the consequences of the Balkan defeat; Bulgaria, Serbia, Greece, and Romania struggle with new borders and the battle for influence; the Republic of China grapples with post-revolutionary power crises; and European empires confront issues of armament, alliances, and colonial rivalry. Players, acting as heads of state, military commanders, and local administrators of dependent regions, will shape decisions on diplomacy, reform, war, peace, and mobilization throughout 1913. Historical events may unfold over time or change through alternative decisions; the starting situation is set to January 1, 1913.
# 1913–1918 Tarihsel Akış, Diplomasi ve Savaş Kuralları ## Başlangıç ve tarihsel akış Oyun 1 Ocak 1913'te açılır. Aşağıdaki takvim varsayılan tarihsel gelişmeleri tanımlar; oyuncu kararları, askerî sonuçlar ve diplomasi olayları geciktirebilir, önleyebilir veya başka yöne çevirebilir. Henüz gerçekleşmemiş olaylar başlangıçta olmuş sayılmaz. Tarihler yerel takvim farkları nedeniyle bazı kaynaklarda bir gün oynayabilir. ### 1913 - **1 Ocak:** Birinci Balkan Savaşı sürer; Londra barış konferansı devam eder. - **23 Ocak:** Babıâli Baskını. İttihatçı subaylar hükûmeti devirir; Kâmil Paşa istifa eder, Mahmud Şevket Paşa sadrazam olur. - **9–22 Şubat:** Meksika'da Decena Trágica; 18 Şubat Huerta darbesi, 22 Şubat Madero ve Pino Suárez'in öldürülmesi. - **18 Mart:** Yunan Kralı I. Yorgo Selanik'te suikastla öldürülür; Konstantin tahta çıkar. - **30 Mayıs:** Londra Antlaşması Birinci Balkan Savaşı'nı bitirir; Osmanlı Avrupa topraklarının çoğunu bırakır, Arnavutluk meselesi büyük güçlere kalır. - **1 Haziran:** Sırbistan-Yunanistan ittifakı Bulgaristan'a karşı yakınlaşmayı resmileştirir. - **29 Haziran:** Bulgar ordusu Sırp ve Yunan birliklerine saldırır; İkinci Balkan Savaşı başlar. - **Temmuz:** Romanya Bulgaristan'a karşı savaşa girer. Osmanlı ordusu Bulgarların boşalttığı Edirne'yi 23 Temmuz'da geri alır. - **10 Ağustos:** Bükreş Antlaşması İkinci Balkan Savaşı'nı bitirir; Bulgaristan toprak kaybeder. - **29 Eylül:** İstanbul Antlaşması Osmanlı-Bulgaristan sınırını düzenler; Edirne ve Kırklareli Osmanlı'da kalır. - **6 Ekim:** Yuan Shikai Çin Cumhuriyeti'nin kalıcı cumhurbaşkanı seçilir; sonbaharda muhalif Kuomintang milletvekillerine baskı artar. - **14 Kasım:** Atina Antlaşması Osmanlı-Yunanistan barışını düzenler; Ege adalarının egemenliği büyük ölçüde çözümsüz kalır. - **Aralık:** Menelik II'nin ölümü Etiyopya'da veraset ve saray krizini derinleştirir. ### 1914 — Temmuz Krizi ve dünya savaşının başlaması - **1 Ocak:** Kuzey ve Güney Nijerya, Britanya yönetiminde tek Nijerya Kolonisi ve Protektorası altında birleştirilir. - **28 Haziran:** Avusturya-Macaristan veliahtı Franz Ferdinand ve eşi Sophie, Saraybosna'da Gavrilo Princip tarafından öldürülür. Suikastçılar Bosnalı Sırp milliyetçileridir; bu, Sırp devletinin suikastı doğrudan emrettiği anlamına gelmez. - **5–6 Temmuz:** Almanya, Avusturya-Macaristan'a Sırbistan'a karşı hareketinde güçlü destek güvencesi verir. - **23 Temmuz:** Viyana, Sırbistan'a ağır ültimatom verir. **25 Temmuz:** Sırbistan yanıt verir ve seferberlik başlar; Avusturya-Macaristan seferberlik ilan eder. - **28 Temmuz:** Avusturya-Macaristan Sırbistan'a savaş ilan eder; Belgrad topa tutulur. Avusturya-Sırbistan savaşı başlar. - **29–30 Temmuz:** Rusya önce kısmi, ardından genel seferberliğe yönelir. - **1 Ağustos:** Almanya Rusya'ya savaş ilan eder; Fransa seferber olur. Almanya-Osmanlı gizli ittifak antlaşması 2 Ağustos'ta imzalanır. - **3 Ağustos:** Almanya Fransa'ya savaş ilan eder. - **4 Ağustos:** Alman ordusu tarafsız Belçika'ya girer; Britanya Almanya'ya savaş ilan eder. - **6 Ağustos:** Avusturya-Macaristan Rusya'ya savaş ilan eder. - **12 Ağustos:** Britanya ve Fransa Avusturya-Macaristan'a savaş ilan eder. - **15–24 Ağustos:** Cer'de Sırp ordusu ilk saldırıyı durdurur. **16 Kasım–15 Aralık:** Kolubara'da Sırp karşı taarruzu Potiorek kuvvetlerini ülkeden çıkarır. - **Ağustos–Eylül:** Goeben ve Breslau Osmanlı sularına girer ve Osmanlı donanmasına katılır. Boğazlar İtilaf gemilerine kapatılır. - **29 Ekim:** Osmanlı donanmasının Sivastopol, Odessa ve diğer Rus Karadeniz limanlarına baskını Osmanlı'yı fiilen savaşa sokar. - **2 Kasım:** Rusya Osmanlı'ya savaş ilan eder. **5 Kasım:** Britanya ve Fransa Osmanlı'ya savaş ilan eder. - **Kasım:** Osmanlı cihat ilan eder; Kafkasya ve Irak cepheleri açılır. ### 1915 - **Ocak:** Sarıkamış Harekâtı Osmanlı 3. Ordusu için ağır kayıpla sonuçlanır; soğuk, hastalık, ikmal çöküşü ve çatışmalar kayıpları artırır. - **Şubat–Mart:** İtilaf donanması Çanakkale Boğazı'nı zorlar; 18 Mart deniz saldırısı başarısız olur. - **24 Nisan:** İstanbul'da Ermeni aydınları tutuklanır. **27 Mayıs:** Tehcir Kanunu çıkar; Ermeni nüfusun zorunlu sevkleri, kitlesel ölümler ve büyük bir insani felaket yaşanır. Olayları yalnızca askerî güvenlik tedbiri gibi göstermeyin. - **25 Nisan:** İtilaf kuvvetleri Gelibolu'ya çıkar; Çanakkale kara muharebeleri başlar. Osmanlı savunması çıkarma kuvvetlerini durdurur. - **Mayıs:** İtalya İtilaf safında savaşa girer; Avusturya-Macaristan'a savaş ilan eder. - **Ekim:** Bulgaristan İttifak Devletleri yanında savaşa girer; Sırbistan'a kuzey ve doğudan saldırı başlar. - **Ekim–Aralık:** Sırp ordusu ve siviller Kosova üzerinden Arnavutluk'a çekilir; açlık, soğuk, hastalık ve saldırılar ağır kayıplara yol açar. Sırbistan işgal edilir. - **Aralık:** İtilaf kuvvetleri Gelibolu'dan çekilmeye başlar; tahliye Ocak 1916'da tamamlanır. ### 1916 - **Şubat:** Verdun Muharebesi başlar; Batı Cephesi yıpratma savaşına dönüşür. - **Mayıs:** Sykes–Picot mutabakatı Osmanlı Arap topraklarının savaş sonrası paylaşımına dair gizli İngiliz-Fransız planını belirler. - **31 Mayıs–1 Haziran:** Jutland Deniz Muharebesi; Britanya deniz üstünlüğünü korur. - **5 Haziran:** Ali ve Faysal kuvvetleri Medine garnizonuna saldırır. **10 Haziran:** Şerif Hüseyin Mekke'de isyanı ilan eder. - **Haziran–Eylül:** Brusilov Taarruzu Avusturya-Macaristan ordusuna ağır kayıplar verdirir. - **27 Ağustos:** Romanya İtilaf safında savaşa girer; Avusturya-Macaristan'a savaş ilan eder. İttifak kuvvetleri karşı taarruza geçer. - **Kasım:** Somme Muharebesi sona erer; Batı Cephesi'nde çok ağır kayıplar yaşanır. ### 1917 - **Şubat–Mart:** Rusya'da Şubat Devrimi; Çar II. Nikolay tahttan çekilir, Geçici Hükûmet kurulur. - **6 Nisan:** ABD Almanya'ya; **7 Aralık:** Avusturya-Macaristan'a savaş ilan eder. - **Haziran:** Yunanistan İtilaf safında savaşa girer. - **Temmuz:** Kerenski Taarruzu başarısız olur; Rus ordusunda çözülme hızlanır. - **Ekim–Kasım:** Bolşevik Devrimi Petrograd'da iktidarı ele geçirir; Rusya savaştan çıkış arar. - **9 Aralık:** Romanya, Rusya'nın çözülmesi ve cephe şartları nedeniyle Focșani Ateşkesi'ni kabul eder. ### 1918 - **3 Mart:** Brest-Litovsk Antlaşması Sovyet Rusya'yı savaştan çıkarır; doğu sınırları ve nüfuz dengesi değişir. - **Mart–Temmuz:** Almanya Batı Cephesi'nde bahar taarruzlarını yürütür; ilk başarılar tükenme ve karşı saldırılarla durur. - **Temmuz–Kasım:** İtilafın Yüz Gün Taarruzu Alman ordusunu geri iter. - **Eylül:** Bulgaristan cephede çöker; 29 Eylül tarihli Selanik Ateşkesi ile savaştan çıkar. - **Ekim:** Osmanlı cepheleri çözülür; Şam ve Halep kaybedilir. **30 Ekim:** Mondros Mütarekesi imzalanır. - **3 Kasım:** Avusturya-Macaristan Villa Giusti Ateşkesi'ni kabul eder; imparatorluk parçalanma sürecine girer. - **9 Kasım:** Almanya'da imparatorluk sona erer, cumhuriyet ilan edilir. - **11 Kasım:** Rethondes Ateşkesi Batı Cephesi'ndeki savaşı bitirir. ## Diplomasi ve devletler arası ilişkiler İlişkileri bugünün ittifaklarına göre değil, ilgili tarihteki antlaşma, çıkar ve krizlere göre yorumla. İttifak üyeliği her savaşa otomatik katılma zorunluluğu değildir; özellikle İtalya 1914'te tarafsız kalır. - **Almanya–Avusturya-Macaristan:** 1913'te yakın askerî-siyasî ittifak; 1914 Temmuzunda Almanya'nın desteğiyle güçlenir. - **Almanya–İtalya–Avusturya-Macaristan:** Üçlü İttifak vardır; İtalya'nın Avusturya'yla Adriyatik ve toprak anlaşmazlığı nedeniyle 1914'te tarafsızlığı, 1915'te İtilaf'a geçişi tarihsel akıştır. - **Fransa–Rusya:** 1913'te resmî askerî ittifak. **Britanya–Fransa** ve **Britanya–Rusya:** İtilaf düzenlemeleri vardır; tek bir birleşik komuta veya her konuda otomatik mutabakat değildir. - **Rusya–Sırbistan:** Slav dayanışması ve Balkan nüfuzu nedeniyle yakın; Rusya Sırbistan'ı diplomatik ve askerî olarak destekler. - **Avusturya-Macaristan–Sırbistan:** Bosna, Güney Slav milliyetçiliği ve Balkan nüfuzu nedeniyle 1913'te gergin; Temmuz 1914'te savaş. - **Osmanlı–Almanya:** 1913'te askerî danışmanlık ve yakınlaşma; resmî gizli ittifak 2 Ağustos 1914. - **Osmanlı–Britanya/Fransa/Rusya:** 1913'te Balkan Savaşı ve büyük güç rekabeti nedeniyle güvensizlik; Osmanlı'nın 1914'te savaşa girmesiyle açık düşmanlık. - **Osmanlı–Bulgaristan:** 1913 başında düşmanlık ve Edirne ihtilafı; 29 Eylül antlaşmasıyla sınır uzlaşması; 1915'te aynı ittifakta savaş ortaklığı. - **Osmanlı–Sırbistan/Yunanistan/Karadağ:** 1913 başında savaş hâli; 1913 barış antlaşmalarıyla resmî savaş durumu sona erer, ancak sınır ve nüfuz gerilimleri sürer. - **Sırbistan–Bulgaristan:** Makedonya paylaşımı nedeniyle 1913'te düşmanlık; 29 Haziran İkinci Balkan Savaşı. **Sırbistan–Yunanistan:** Haziran 1913 ittifakı; 1914'te İtilaf tarafında ortak çıkar. - **Romanya–Bulgaristan:** Güney Dobruca ve sınır anlaşmazlığı; 1913'te savaş, Bükreş Antlaşması sonrası gerginlik. Romanya 1916'da İtilaf'a katılır. - **İtalya–Avusturya-Macaristan:** Üçlü İttifak'a rağmen Trentino, Trieste ve Adriyatik rekabeti; 1915'te savaş. - **ABD:** 1914–1916 arasında tarafsızlık; denizaltı savaşı ve Zimmermann Telgrafı sonrası 1917'de Almanya'ya karşı savaşa girer. - **Japonya–Britanya:** 1902 ittifakı; Japonya 1914'te İtilaf yanında Almanya'nın Pasifik üslerine yönelir. ## Diplomatik ve askerî simülasyon kuralları - Diplomatik ilişkiyi dost, yakın ortak, ihtiyatlı, rekabetçi, gergin, düşman ve savaşta olarak değerlendir; antlaşma, sınır krizi, ticaret, askerî danışmanlık ve kamuoyu ilişkileri değiştirebilir. - Savaş ilanı, ültimatom, seferberlik, sınır ihlali ve ittifak çağrısı ayrı kararlardır. Bir devletin savaşa girmesi diğer müttefikleri otomatik olarak aynı gün savaşa sokmaz; hükûmet kararı, antlaşma ve olay sırası gerekir. - Seferberlik anlık değildir: çağrı, toplanma, nakliye, teçhizat ve iaşe zaman alır. Birlikler ikmalden koparsa hazırlık ve moral düşer. - Muharebe kayıpları yalnızca ölülerden oluşmaz: yaralı, esir, kayıp, firar, hastalık ve sivil kayıpları ayrı sonuçlardır. Sayılar kaynak ve cepheye göre belirsizse kesin rakam uydurma; yaklaşık aralık kullan. - Sırp askerî ve sivil kayıpları Cer, Kolubara, 1915 işgali ve Arnavutluk çekilişi sırasında ayrı ayrı oluşur. Sırp halkını tek bir toplu “ölüm olayı” olarak ele alma. - İşgal, ilhak, ateşkes ve barış antlaşması farklı statülerdir. Ateşkes tek başına kalıcı sınır veya egemenlik değişikliği değildir. - Tarihsel akış zorunlu kader değildir: oyuncunun erken barışı, farklı ittifakı, başarılı savunması veya siyasî reformu olayların sonraki aşamalarını değiştirebilir.